نسخه 2.7
لاهیجان، شهری که با چایزارهای سرسبز و تاریخ غنیاش شناخته میشود، پر است از جاذبههای مذهبی و تاریخی که هر کدام داستانی از ایمان و فرهنگ را روایت میکنند. یکی از این مکانهای مقدس و کمتر شناختهشده، بقعه سید شفیع در محله بیجار است. این بقعه، که به مرقد مطهر آقا سید محمد شفیع نیز معروف است، نه تنها پناهگاهی برای زائران است، بلکه نمادی از پیوند عمیق مردم گیلان با سادات و بزرگان دینی به شمار میرود. اگر به دنبال سفری معنوی و آرام در دل طبیعت هستید، بقعه سید شفیع مقصدی ایدهآل برای شماست. در این مقاله، به بررسی تاریخچه، معماری و نکات بازدید از این مکان میپردازیم تا سفری کامل و مفید برایتان رقم بزنیم.
آقا سید محمد شفیع، که در میان مردم محلی با عنوان "سید شفیع" یا "آقا سید شفیع" شناخته میشود، یکی از شخصیتهای برجسته سادات گیلان در دوران قاجار بود. بر اساس روایات تاریخی، ایشان در اواخر قرن سیزدهم هجری قمری (حدود سال ۱۳۲۵ هجری قمری، معادل ۱۲۸۵-۱۲۸۶ شمسی) درگذشتند. محل تولد ایشان به روستای کهلستان (از توابع لنگرود، نزدیک املش) نسبت داده میشود، اما بقعهشان در محله بیجار لاهیجان قرار دارد.
سید شفیع به عنوان عالمی جلیلالقدر و از نوادگان امامان معصوم (ع) توصیف شده و زندگیاش سرشار از فعالیتهای مذهبی، تدریس علوم دینی و خدمت به مردم بوده است. بقعه در اواخر دوره قاجار یا اوایل پهلوی ساخته شد و به مرور زمان به یکی از مراکز زیارتی محله بیجار تبدیل گردید. این مکان در فهرست بقاع متبرکه گیلان ثبت شده و بخشی از میراث فرهنگی استان به شمار میرود. جالب است بدانید که محله بیجار، با سابقهای چندصدساله، یکی از قدیمیترین نواحی لاهیجان است و بقعه سید شفیع بخشی از هویت تاریخی آن را تشکیل میدهد.
در طول سالها، این بقعه شاهد مراسمهای مذهبی پرشور، به ویژه در ایام محرم و رمضان، بوده و زائرانی از سراسر گیلان برای طلب حاجت و آرامش به اینجا میآیند. روایات محلی از کرامات و داستانهای معجزهآسای مرتبط با ایشان سخن میگویند که جذابیت معنوی مکان را دوچندان میکند.
بقعه سید شفیع، برخلاف بناهای پرزرقوبرق برخی امامزادهها، با معماری ساده و اصیل گیلانی ساخته شده که حس صمیمیت و نزدیکی به طبیعت را القا میکند. بنا شامل یک حرم اصلی با گنبد فیروزهایرنگ است که از کاشیکاریهای سنتی بهره میبرد. ورودی بقعه با ایوانی کوچک و ستونهای چوبی تزئین شده و داخل آن، ضریح فلزی سادهای بر مزار آقا سید شفیع قرار دارد.
اطراف بقعه، باغچههای کوچک و درختان کهنسال (مانند انار و توت) فضایی سبز و آرام ایجاد کردهاند. معماری کلی، الهامگرفته از سبک بقعههای محلی گیلان است: سقف شیبدار برای مقابله با بارانهای شدید، و دیوارهای آجری که با گچبریهای ظریف تزیین شده. اگرچه بقعه در سالهای اخیر مرمت شده، اما اصالت تاریخیاش حفظ شده و بازدید از آن، فرصتی برای آشنایی با هنر سنتی شمال ایران است.
از نظر مذهبی: این بقعه برای ساکنان لاهیجان و روستاهای اطراف، مکانی مقدس برای نماز، دعا و برگزاری مراسمهای عزاداری است. سید شفیع به عنوان "شمسالعلما" و "قوامالشریعه" شناخته میشود و نسب ایشان به سادات حسینی میرسد. زائران باور دارند که توسل به ایشان، برکت و آرامش میآورد، و هر ساله در ایام خاص، هیئتهای مذهبی از سراسر منطقه به اینجا سر میزنند.
از نظر گردشگری: بقعه در دل محله بیجار قرار دارد که خود یکی از جاذبههای طبیعی لاهیجان است. اطراف آن، چایزارهای سرسبز و مسیرهای پیادهروی وجود دارد که برای علاقهمندان به اکوتوریسم ایدئال است. بازدید از بقعه میتواند بخشی از تور یکروزه لاهیجان باشد: صبح از استخر لاهیجان شروع کنید، ظهر به بقعه سر بزنید و عصر را در موزه چای بگذرانید. این مکان، ترکیبی از معنویت و طبیعت را عرضه میکند و برای خانوادهها و زوجها مناسب است.
- موقعیت: محله بیجار (کوه بیجار)، شهرستان لاهیجان، استان گیلان.
بهترین زمان بازدید:
- فصل ایدهآل: بهار و تابستان، وقتی چایزارها سبز و هوا معتدل است. پاییز هم با رنگهای نارنجی، زیباست، اما زمستانهای بارانی ممکن است چالشبرانگیز باشد.
- ساعات: از طلوع آفتاب تا غروب (معمولاً ۸ صبح تا ۸ شب). پنجشنبهها و جمعهها شلوغتر است.
- لباس و احترام: پوشش مناسب مذهبی رعایت کنید. برای خانمها، چادر یا روسری همراه داشته باشید.
- امکانات: پارکینگ محدود، سرویس بهداشتی ساده و چایخانه محلی نزدیک بقعه وجود دارد. آب و میانوعده همراه ببرید.
- هزینه: ورود رایگان است، اما برای نذورات و کمک به مرمت، مبلغی در نظر بگیرید.
- ترکیب با جاذبههای دیگر: پس از بازدید، به روستای بیجارباغ (نزدیک) بروید یا از تالاب سوستان (۵ کیلومتری) لذت ببرید.
- ایمنی: در فصل باران، مسیرهای اطراف لغزنده است؛ کفش مناسب بپوشید.
بقعه سید شفیع لاهیجان (بیجار) بیش از یک مکان زیارتی، نمادی از استقامت فرهنگی و معنوی مردمان گیلان است. در دنیایی پرسرعت امروز، جایی مثل این بقعه به ما یادآوری میکند که آرامش واقعی در سادگی و ارتباط با گذشته نهفته. اگر به لاهیجان سفر میکنید، این گنجینه کوچک را از دست ندهید – شاید همان جایی باشد که داستان سفرتان را کامل کند.