ویلادون
نسخه 2.7
نسخه 2.7
در گوشهای سرسبز از استان گیلان، جایی که جنگلهای انبوه با دریای خزر همآواز میشوند، بقعه دوازده تن لنگرود همچون نگینی درخشان میدرخشد. این مکان مقدس نه تنها آرامگاهی برای ۱۲ تن از نوادگان ائمه اطهار (ع) است، بلکه نمادی از میراث سلسله کیایی و فرهنگ غنی شرق گیلان به شمار میرود. اگر به دنبال سفری معنوی و تاریخی هستید، بازدید از بقعه دوازده تن در روستای ملاط، تجربهای فراموشنشدنی برایتان رقم خواهد زد.
بقعه دوازده تن، که گاهی به نام بقعه دوازده امام نیز شناخته میشود، در روستای ملاط از توابع بخش رانکوه شهرستان لنگرود واقع شده است. این بنا مدفن ۱۲ تن از سادات کیایی است که به فرزندان امام زینالعابدین (ع) و امام محمد باقر (ع) نسبت داده میشوند. سادات کیایی، حاکمان تاریخی بر بخش شرقی گیلان، زادگاه خود را ملاط میدانستند و به همین دلیل به "سادات ملاطی" شهرت یافتند.
بانی اصلی این بقعه، سید رضی کیا، حاکم بیهپیش در دوره کیاییان بوده است. بنای اولیه در دوران کیاییان ساخته شد و بعدها در دوره قاجاریه و دوران معاصر مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. شجرهنامهای که در داخل بقعه نگهداری میشود، نام دقیق این ۱۲ امامزاده را فهرست کرده و گواهی بر پیوند خونی آنها با خاندان پیامبر (ص) است. این مکان نه تنها آرامگاه خانوادگی سلسله کیایی است، بلکه نمادی از مهاجرت و استقرار سادات در گیلان به شمار میرود. داستانهای محلی از کرامات این امامزادگان، هنوز در میان اهالی ملاط روایت میشود و هر ساله زائران زیادی را به خود جذب میکند.
معماری بقعه دوازده تن، نمونهای برجسته از بناهای مذهبی شرق گیلان است که سادگی را با عناصر هنری محلی درآمیخته. بنا به شکل چهارگوش طراحی شده و ایوانهایی در اطراف آن قرار دارد که با ستونهای چوبی تزئین شدهاند. بام سفالپوش، که از ویژگیهای سنتی گیلانی است، به بنا ظاهری اصیل و هماهنگ با طبیعت اطراف بخشیده.
داخل بقعه، مقابر به صورت ساده و در کنار یکدیگر چیده شدهاند، اما آنچه توجه را جلب میکند، نقوش مذهبی دیوارها است. این نگارهها، که از بهترین نمونههای دیواری شرق گیلان به شمار میروند، عمدتاً به واقعه کربلا و مصائب اهل بیت (ع) اختصاص دارند. رنگهای زنده و طرحهای دقیق این نقاشیها، علیرغم گذر زمان، همچنان پابرجا مانده و بازدیدکنندگان را به تأمل وامیدارند. اطراف بنا نیز با نقاشیهای مذهبی دیگری آراسته شده که داستانهای عاشورایی را روایت میکنند.
این معماری نه تنها از نظر هنری ارزشمند است، بلکه نشاندهنده تأثیر فرهنگ کیایی بر بناهای محلی است. اگر به معماری سنتی گیلان علاقهمندید، مقایسه آن با بقعههای مشابه مانند امامزاده هاشم یا آستان آقا سید شرفالدین در اطراف، سفری جالب خواهد بود.
بقعه دوازده تن فراتر از یک آرامگاه، نمادی از هویت فرهنگی و مذهبی گیلان است. از منظر مذهبی، این مکان به عنوان زیارتگاهی برای شیعیان، محل برگزاری مراسم عزاداری و دعا است. اهالی محلی باور دارند که توسل به این امامزادگان، برکت و آرامش به همراه دارد و داستانهای متعددی از کرامات آنها نقل میشود.
از دیدگاه تاریخی، بقعه بخشی از میراث سلسله کیایی است که از قرن هشتم تا دهم هجری بر گیلان حکومت کردند. این سلسله، که ریشه در سادات حسینی داشتند، نقش مهمی در حفظ و گسترش تشیع در شمال ایران ایفا کردند. امروزه، بقعه به عنوان یکی از جاذبههای گردشگری لنگرود، گردشگران داخلی و خارجی را جذب میکند و به اقتصاد محلی کمک شایانی میرساند. ثبت این بنا در فهرود آثار ملی، بر اهمیت آن تأکید دارد و تلاشهایی برای حفاظت بیشتر از آن در جریان است.
رسیدن به بقعه دوازده تن کار سختی نیست. از شهر لنگرود، به سمت جنوب شرقی و جاده لیلاکوه حرکت کنید. در دوراهی، به سمت چپ بپیچید تا به روستای ملاط برسید. فاصله لنگرود تا ملاط حدود ۱۵ کیلومتر است و با خودرو شخصی یا تاکسی، کمتر از ۳۰ دقیقه طول میکشد. بهترین زمان بازدید، بهار و تابستان است وقتی هوا معتدل و طبیعت اطراف در اوج زیبایی است.
- ساعات بازدید: آزاد و بدون محدودیت زمانی، اما برای احترام به فضای مذهبی، صبحها یا غروب مناسبتر است.
- هزینه: ورود رایگان است، اما کمکهای مردمی برای نگهداری بنا قدردانی میشود.
- مدت زمان: بازدید کامل حدود ۴۵ دقیقه تا یک ساعت طول میکشد.
- نکات مفید: لباس مناسب مذهبی بپوشید، کفش راحت همراه داشته باشید (زیرا ممکن است مسیرهای خاکی باشد) و از طبیعت اطراف برای پیکنیک استفاده کنید. اگر با کودکان سفر میکنید، داستانهای تاریخی را برایشان تعریف کنید تا تجربه آموزشی شود.
در نزدیکی بقعه، میتوانید از جاذبههای دیگری مانند جنگلهای رانکوه یا سواحل لنگرود بازدید کنید و سفری یکروزه کامل داشته باشید.